Ile kosztuje rozwód? Opłaty sądowe, adwokat i mediacja w 2026 roku
Opłata od pozwu o rozwód wynosi 600 zł. To jednak tylko pierwsza z kilku pozycji: dochodzą adwokat, podział majątku i czasem zwrot kosztów pełnomocnika żony. Poniżej masz każdą pozycję z kwotą i z tym, na co masz realny wpływ.
Opłata od pozwu: 600 zł, a po mediacji 200 zł
Rozwód cywilny orzeka sąd okręgowy (art. 17 pkt 1 KPC). Opłata od pozwu rozwodowego wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w skrócie KSCU). Rozwodu w urzędzie stanu cywilnego nie ma: Sejm uchwalił zmianę w marcu 2026 r., ale Prezydent zawetował ją 30.04.2026 r., a do 7.10.2026 r. weta nie odrzucono. Jedyną drogą jest sąd.
Są trzy sposoby, żeby zapłacić mniej albo odzyskać część opłaty:
- Rozwód bez orzekania o winie. Po uprawomocnieniu wyroku sąd z urzędu zwraca połowę uiszczonej opłaty (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b KSCU). Przy rozwodzie z orzeczeniem o winie zwrotu połowy nie ma.
- Pojednanie. Gdy w pierwszej instancji cofasz pozew, bo się pogodziliście, wraca cała opłata (art. 79 ust. 2 KSCU).
- Mediacja przed pozwem. Jeśli przed złożeniem pozwu byliście na mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację, opłata od pozwu spada o dwie trzecie, maksymalnie o 400 zł (art. 13e KSCU). Przy rozwodzie to 200 zł zamiast 600 zł. Podpiszcie z mediatorem umowę o mediację i zachowajcie protokół.
Pierwszy i trzeci sposób da się połączyć: 200 zł po mediacji i zwrot połowy po rozwodzie bez orzekania o winie dają 100 zł. Taki rachunek wynika z dosłownego brzmienia obu artykułów. Orzecznictwa, które by go potwierdzało, nie znaleziono, więc zapytaj radcę, zanim oprzesz na nim plan.
Jeśli w wyroku rozwodowym sąd zasądzi alimenty na rzecz żony, od zobowiązanego pobiera dodatkowo opłatę stosunkową od zasądzonego roszczenia (art. 26 ust. 2 KSCU). To kolejny powód, żeby wiedzieć, co sąd napisze o winie. Wyjaśnia to przewodnik o rozwodzie bez orzekania o winie.
Twój ruch: zanim złożysz pozew, zaproponuj żonie mediację na piśmie i podpiszcie umowę o mediację. Odmowa to dowód, że próbowałeś. Zgoda to niższa opłata od pozwu.
Podział majątku, notariusz i mediator: co jeszcze dochodzi do rachunku
- Podział majątku w sądzie: opłata 1 000 zł, a gdy wniosek zawiera zgodny projekt podziału, 300 zł (art. 38 KSCU).
- Podział u notariusza: taksa notarialna liczona od wartości majątku, w granicach maksymalnych stawek z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, do tego VAT, wypisy i wpisy do księgi wieczystej. Poproś notariusza o łączną kwotę przed wizytą.
- Mediator prywatny: stawka umowna, koszt zwykle dzielicie po połowie.
- Mediator skierowany przez sąd w sprawie niemajątkowej: 300 zł za pierwsze posiedzenie, 200 zł za każde kolejne, łącznie nie więcej niż 900 zł, plus zwrot udokumentowanych wydatków (rozporządzenie MS z 12.02.2026 r., Dz.U. 2026 poz. 170).
Gdy rozwód idzie razem z podziałem majątku w jednym procesie, opłaty sądowe sumują się: 600 zł za pozew i 1 000 zł za wniosek o podział dają 1 600 zł. Jeśli chcesz policzyć to dla siebie, w ebooku E3 jest kalkulator kosztów rozwodu: trzy scenariusze i pusta tabela do wypełnienia własnymi liczbami.
Adwokat: ile trwa sprawa i ile kosztuje
Wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego ustalasz w umowie, więc nie ma jednej stawki. Poniższe widełki to ilustracja do planowania budżetu, nie dane urzędowe:
| Wariant | Orientacyjny czas | Orientacyjny koszt adwokata |
|---|---|---|
| Bez orzekania o winie | 4–8 miesięcy | 3 000–5 000 zł |
| Wina obojga | 8–18 miesięcy | 4 000–8 000 zł |
| Wina wyłączna jednego z małżonków | 12–24 miesiące | 6 000–15 000 zł |
| Rozwód z podziałem majątku w tym samym procesie | 12–30 miesięcy | 8 000–20 000 zł |
Czas zależy od obciążenia sądu. Przy spółkach, firmach i wątkach zagranicznych koszty rosną. Konsultacja z radcą prawnym to zwykle najtańszy element całej sprawy, a stawki są umowne, więc zapytaj o cenę przed spotkaniem.
Twój ruch: policz wariant, do którego zmierzasz, zanim powiesz „nie” mediacji. Gdy liczby leżą na stole, łatwiej się dogadać.
Kto płaci adwokata żony
Nie zawsze Ty. Sąd każe oddać koszty pełnomocnika temu, kto sprawę przegrał (art. 98 § 1 KPC). W rozwodzie „przegrany” wynika z tego, co sąd napisze o winie.
| Wynik | Kto zwraca koszty adwokata |
|---|---|
| Bez orzekania o winie | co do zasady nikt nikomu, każde płaci swojego (art. 100 KPC) |
| Wina obojga | co do zasady nikt nikomu (art. 100 KPC) |
| Twoja wina wyłączna | Ty zwracasz jej (art. 98 § 1 KPC) |
| Jej wina wyłączna | ona zwraca Tobie (art. 98 § 1 KPC) |
| Ugoda w trakcie sprawy | każde swoje, chyba że ustalicie inaczej (art. 104 KPC) |
Sąd nie przepisuje faktury jej adwokata. Zasądza wynagrodzenie nie wyższe niż stawki z rozporządzenia (art. 98 § 3 KPC). Za rozwód stawka minimalna to 720 zł i obejmuje też alimenty, władzę rodzicielską i kontakty rozstrzygane w tym samym wyroku. Przy dużym nakładzie pracy sąd może ją podnieść najwyżej sześciokrotnie, do 4 320 zł. Do tego 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W apelacji stawki wynoszą 540–3 240 zł, gdy adwokat jest ten sam, albo 720–4 320 zł, gdy żona zmienia adwokata.
Najgorszy przypadek przy Twojej winie wyłącznej i dwóch instancjach z tym samym adwokatem żony to 4 337 zł + 3 240 zł = 7 577 zł. Najniższy: 1 277 zł. Twój własny adwokat bierze tyle, ile ustalicie w umowie. Nawet gdy wygrasz, sąd zwróci Ci najwyżej stawkę z tabeli, nie całą fakturę.
Trzy rzeczy, które możesz zrobić:
- Wniosek o zwrot kosztów składasz najpóźniej przed zamknięciem rozprawy, inaczej roszczenie wygasa (art. 109 § 1 KPC). To dotyczy także jej adwokata.
- Gdy przegrywasz, ale masz szczególne powody (niskie dochody, alimenty na dzieci, charakter sprawy), wnieś, żeby sąd obciążył Cię tylko częścią kosztów albo wcale (art. 102 KPC).
- Nie odmawiaj mediacji bez powodu. Sąd może wtedy obciążyć kosztami niezależnie od wyniku sprawy (art. 103 § 3 pkt 1¹ KPC). Działa to też przeciwko niej.
Przykład z liczbami: 1 800 zł i 8 miesięcy zamiast 15 000 zł i 18 miesięcy
Przykład ilustracyjny, imiona zmyślone. Marcin ma 28 lat i zarabia 12 000 zł netto. Jego żona Kasia chce rozwodu, mają dwoje dzieci (4 i 2 lata) i mieszkanie z kredytem. Droga sporna kończy się sprawą o winę: około 18 miesięcy i około 15 000 zł, z czego adwokat to około 10 000 zł.
Marcin wybiera inaczej. Idzie do radcy prawnego, zanim cokolwiek obieca czy podpisze. Potem podpisują umowę o mediację: cztery sesje po dwie godziny, 250 zł za sesję, czyli po 500 zł na osobę. Marcin składa pozew o rozwód bez orzekania o winie, a Kasia w odpowiedzi na pozew przyłącza się do tego żądania (art. 57 § 2 KRO). Opłata wynosi 200 zł zamiast 600 zł, bo do pozwu dołączył dowód mediacji. Jedna rozprawa po sześciu miesiącach, uprawomocnienie po kolejnych dwóch.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Mediator (jego połowa) | 500 zł |
| Konsultacje radcy (trzy spotkania, bez udziału w rozprawie) | 1 200 zł |
| Opłata od pozwu 200 zł, po zwrocie połowy | 100 zł |
| Razem | 1 800 zł i 8 miesięcy |
Pozycja 100 zł zakłada połączenie obniżki po mediacji ze zwrotem połowy opłaty, opisane wyżej z zastrzeżeniem. Gdyby sąd zwrotu nie przyznał, rachunek wzrośnie o 100 zł. W drodze spornej dochodzi jeszcze ryzyko alimentów na żonę przy winie wyłącznej. Jak się je liczy, opisuje przewodnik o alimentach na żonę.
Twój ruch: jeden telefon do radcy przed pierwszą odpowiedzią na „chcę rozwodu”, potem propozycja mediacji na podstawie umowy, jeszcze przed pozwem. Pierwsze tygodnie po tej rozmowie ustalają ton całej sprawy. O podziale majątku, który idzie często w parze z rozwodem, piszemy w przewodniku o podziale majątku po rozwodzie.
Najczęstsze pytania
Czy rozwód można załatwić w urzędzie, bez sądu?
Na dzień 7.10.2026 nie. Sejm uchwalił zmianę w marcu 2026 r., ale Prezydent zawetował ją 30.04.2026 r. Jedyną drogą jest sąd, a opłata od pozwu wynosi 600 zł.
Ile kosztuje rozwód za porozumieniem stron?
Opłata od pozwu jest ta sama: 600 zł, a po mediacji prowadzonej na podstawie umowy przed złożeniem pozwu 200 zł. Przy rozwodzie bez orzekania o winie, na zgodne żądanie obojga, sąd po uprawomocnieniu wyroku zwraca połowę uiszczonej opłaty. Wynagrodzenie adwokata jest umowne. Ilustracyjne widełki dla tego wariantu to 3 000–5 000 zł i 4–8 miesięcy.
Czy zapłacę za adwokata żony?
Tylko jeśli przegrasz sprawę, a jej pełnomocnik wniesie o koszty przed zamknięciem rozprawy. W rozwodzie wynika to z tego, co sąd napisze o winie: przy Twojej winie wyłącznej zwracasz jej koszty, w pozostałych wariantach koszty co do zasady się znosi. Sąd zasądza najwyżej stawkę z rozporządzenia, za pierwszą instancję od 720 zł do 4 320 zł.
Ile kosztuje rozwód z podziałem majątku?
Opłata od pozwu o rozwód to 600 zł, a wniosek o podział majątku w sądzie kosztuje 1 000 zł. Gdy do wniosku dołączycie zgodny projekt podziału, opłata za podział spada do 300 zł. Podział u notariusza to taksa notarialna, VAT i opłaty wieczystoksięgowe, więc poproś o łączną kwotę przed wizytą.
Podstawa prawna
- Art. 17 pkt 1, art. 98, 100, 102, 103 § 3 pkt 1¹, art. 104, 109 KPC (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468)
- Art. 13e, 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 38, art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228)
- Art. 57 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236)
- Rozporządzenie MS w sprawie opłat za czynności adwokackie: § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 15 ust. 3 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 215; radcy prawni: Dz.U. 2026 poz. 118)
- Opłata skarbowa od pełnomocnictwa: załącznik cz. IV ustawy o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1154)
- Rozporządzenie MS z 12.02.2026 r. o wynagrodzeniu mediatora (Dz.U. 2026 poz. 170)
- Stan weta wobec rozwodu przed kierownikiem USC: proces legislacyjny nr 2121 na sejm.gov.pl (stan na 7.10.2026)
Materiał edukacyjny, nie porada prawna. Stan prawny: 7 października 2026 r. Kwoty w przykładzie są ilustracją, a stawki prawników i notariuszy ustalasz indywidualnie. Przed decyzją sprawdź przepisy na isap.sejm.gov.pl i porozmawiaj z radcą prawnym lub adwokatem.