Ile komornik może zabrać z renty lub emerytury za alimenty
Przy alimentach komornik może zająć do 60% renty albo emerytury, liczone od kwoty brutto. Musi Ci jednak zostać co najmniej 849,42 zł miesięcznie (od 1 marca 2026 r.), a trzynastki i czternastki ZUS nie potrąca. Sama emerytura ani renta nie kończy alimentów: niższą ratę daje dopiero pozew.
Ile komornik może zabrać z renty lub emerytury za alimenty?
Przy alimentach ZUS na wniosek komornika potrąca do 60% świadczenia, a procent liczy od kwoty brutto, czyli przed składką zdrowotną i podatkiem (art. 140 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Zawsze musi Ci jednak zostać kwota wolna: 849,42 zł miesięcznie od 1 marca 2026 r. Ta kwota chroni Cię także przed kosztami i opłatą komorniczą (art. 141 ust. 1 pkt 1).
60% to sufit, a nie stała stawka. Komornik ściąga tyle, ile wynosi bieżąca rata, zaległość i koszty, ale nigdy więcej niż ten limit. Przy alimentach prawo jest ostrzejsze niż przy innych długach:
| Egzekucja z emerytury lub renty | Alimenty | Inne długi (np. kredyt) |
|---|---|---|
| Ile najwyżej może zabrać ZUS | 60% świadczenia | 25% świadczenia |
| Kwota wolna od 1.03.2026 r. | 849,42 zł | 1 401,57 zł |
| Trzynasta i czternasta emerytura | bez potrąceń | bez potrąceń |
Kwoty wolne rosną co roku od 1 marca razem z waloryzacją. Gdy masz dwa świadczenia, kwotę wolną liczy się od wyższego (art. 141 ust. 1a i ust. 4).
Ile zostanie Ci na rękę? Przykład z liczbami
Renta 2 000 zł brutto. ZUS najpierw odejmuje składkę zdrowotną 9%, czyli 180 zł. Zaliczki na podatek nie ma, bo ZUS pobiera ją dopiero powyżej 2 500 zł brutto. Na rękę: 1 820 zł.
- 60% od brutto to 1 200 zł, ale wtedy zostałoby Ci 620 zł, mniej niż kwota wolna;
- komornik dostanie więc najwyżej 1 820 − 849,42 = 970,58 zł;
- Tobie zostaje 849,42 zł.
Przy wyższej rencie kwota wolna przestaje być barierą i realnym limitem robi się 60%. Dlatego przy przejściu na świadczenie liczy się czas: sama emerytura ani renta nie zmniejsza raty z wyroku.
W ebooku 4: rozdział 5 to emerytura i renta krok po kroku, z historią A/B i rachunkiem, ile kosztuje każdy miesiąc zwłoki. W rozdziale 14 jest szkielet pozwu o obniżenie z wnioskiem o zabezpieczenie, a w rozdziałach 8–9 komornik i depozyt sześciu rat.
Czy emerytura albo renta kończy alimenty?
Nie. Obowiązek wobec dziecka trwa, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samo (art. 133 § 1 KRO). Przejście na emeryturę albo rentę to zmiana stosunków, ale kwotę zmienia dopiero sąd (art. 138 KRO). Bez wyroku komornik egzekwuje starą ratę.
- Termin. Przy emeryturze pozew składasz 2–3 miesiące przed pierwszym przelewem z ZUS, przy rencie zaraz po decyzji.
- Załączniki: decyzja ZUS, świadectwo pracy, Twoje stałe koszty, dokumentacja zdrowotna.
- Wniosek o zabezpieczenie w tym samym piśmie. Sąd może obniżyć kwotę już na czas procesu (art. 730¹ i 755 KPC), a wniosek zgłoszony w pozwie jest bez opłaty (art. 95 ust. 1 pkt 1 KSCU).
- Opłata zależy od różnicy między starą a nową ratą razy 12. Przy obniżeniu z 2 400 zł do 800 zł wartość sporu to 19 200 zł, a opłata 1 000 zł (art. 13 ust. 1 pkt 7 KSCU).
Jeśli płacisz na dorosłe dziecko, masz drugą drogę: uchylenie alimentów, gdy płacenie jest dla Ciebie nadmiernym uszczerbkiem (art. 133 § 3 KRO). Pisze o tym przewodnik o zniesieniu alimentów.
Czego nie robisz
- Nie przelewasz mniej na własną rękę. Różnica to zaległość, a komornik i tak zajmie świadczenie do limitu.
- Nie czekasz, aż „się ustabilizuje”. Na obniżkę za okres sprzed pozwu nie licz. Każdy miesiąc zwłoki płacisz według starego wyroku.
- Nie odkładasz listów od komornika. Co komornik może zająć poza świadczeniem i ile kosztuje jego opłata, opisuje przewodnik komornik i alimenty.
Podstawa prawna
- Art. 139 ust. 1 pkt 3, art. 140 ust. 1 pkt 1 i ust. 7, art. 141 ust. 1 pkt 1–2, ust. 1a i ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749 ze zm.)
- Komunikat Prezesa ZUS z 17.02.2026 r., M.P. 2026 poz. 220 (kwoty wolne od 1.03.2026 r.: 849,42 zł i 1 401,57 zł)
- Art. 833 § 4 KPC; art. 730¹, 755 KPC (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468)
- Art. 133 § 1 i 3, art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236)
- Art. 13 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228)
- Brak potrąceń z trzynastej i czternastej emerytury: ZUS, „Potrącenia i egzekucje z emerytur i rent” (zus.pl)
Materiał edukacyjny, nie porada prawna. Stan prawny: 29 października 2026 r. Przykład liczbowy jest ilustracją: dokładną kwotę potrącenia ustala ZUS na podstawie Twojej decyzji i zajęcia. Gdy komornik zajął świadczenie, porozmawiaj z radcą prawnym lub adwokatem od razu.