Rozwód krok po kroku: od pozwu do wyroku
Rozwód orzeka tylko sąd okręgowy. Składasz pozew z opłatą 600 zł (200 zł, jeśli przed pozwem byliście u mediatora na podstawie umowy), sąd sprawdza, czy rozkład pożycia jest zupełny i trwały, i w jednym wyroku rozstrzyga też o dzieciach i mieszkaniu. Zgodny rozwód bez orzekania o winie to orientacyjnie 4–8 miesięcy.
Rozwód krok po kroku: siedem etapów
- Rozmowa z radcą lub adwokatem, zanim cokolwiek podpiszesz albo obiecasz.
- Teczka dokumentów: akt małżeństwa, akty urodzenia dzieci, umowa kredytu, wyciągi z 12 miesięcy, PIT za 3 lata, zaświadczenie o zarobkach.
- Mediacja przed pozwem, jeśli ona jest w stanie rozmawiać. Umowa o mediację obniża opłatę od pozwu z 600 do 200 zł.
- Pozew do sądu okręgowego z żądaniem rozwodu, stanowiskiem w sprawie winy i propozycją co do dzieci i mieszkania.
- Odpowiedź żony. Gdy oboje chcecie rozwodu bez orzekania o winie, żądanie jest zgodne i sąd o winie nie orzeka (art. 57 § 2 KRO).
- Rozprawa. Sąd sprawdza, czy rozkład pożycia jest zupełny i trwały (art. 56 § 1 KRO).
- Wyrok i prawomocność. Dopiero prawomocny wyrok kończy małżeństwo.
Gdzie złożyć pozew o rozwód?
Zawsze do sądu okręgowego (art. 17 pkt 1 KPC). Który to sąd, mówi art. 41 KPC: tam, gdzie mieliście ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z Was nadal tam mieszka. Jeśli nie, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania żony jako pozwanej, a dopiero potem Twojego.
W pozwie sąd chce zobaczyć więcej niż samo „proszę o rozwód”. Wyrok rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach na dzieci, a gdy nadal mieszkacie razem, także o sposobie korzystania z mieszkania (art. 58 KRO). Pisemne porozumienie rodziców w sprawie dzieci sąd uwzględnia, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka.
W ebooku 3: rozdział 2 przeprowadza przez rozwód z historią A/B: 1 800 zł i 8 miesięcy zamiast 15 000 zł i 18 miesięcy. Na końcu jest szkielet pozwu o rozwód bez orzekania o winie i szkielet planu wychowawczego.
Ile kosztuje rozwód i jak zapłacić mniej?
- 600 zł opłaty od pozwu (art. 26 ust. 1 pkt 1 KSCU);
- 200 zł, jeśli przed pozwem byliście na mediacji prowadzonej na podstawie umowy: opłata spada o dwie trzecie, najwyżej o 400 zł (art. 13e KSCU);
- zwrot połowy opłaty po uprawomocnieniu, gdy rozwód zapadł na zgodny wniosek bez orzekania o winie (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b KSCU);
- zwrot całej opłaty, gdy cofasz pozew, bo się pogodziliście w pierwszej instancji (art. 79 ust. 2 KSCU).
Adwokat, mediator i podział majątku to osobne pozycje. Rozpisuje je przewodnik ile kosztuje rozwód.
Ile trwa rozwód?
| Wariant | Orientacyjny czas | Orientacyjny koszt adwokata |
|---|---|---|
| Bez orzekania o winie | 4–8 miesięcy | 3 000–5 000 zł |
| Wina obojga | 8–18 miesięcy | 4 000–8 000 zł |
| Wina wyłączna jednego z małżonków | 12–24 miesiące | 6 000–15 000 zł |
To szacunki do planowania budżetu, nie dane urzędowe. Czas zależy od obciążenia sądu. Gdy nie macie wspólnych małoletnich dzieci, a żona uznaje pozew, sąd może ograniczyć dowody do przesłuchania Was dwojga (art. 442 KPC). Jeśli są widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować Was do mediacji (art. 436 § 1 KPC). Dlaczego wariant bez winy jest zwykle najtańszy, wyjaśnia przewodnik o rozwodzie bez orzekania o winie.
Kiedy wyrok rozwodowy jest prawomocny?
Po ogłoszeniu wyroku każde z Was ma tydzień na wniosek o uzasadnienie (art. 328 § 1 KPC). Kto chce apelacji, składa ją w dwa tygodnie od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 369 § 1 KPC). Gdy nikt tych terminów nie wykorzysta, wyrok staje się prawomocny i dopiero wtedy jesteście po rozwodzie.
Czy można wziąć rozwód w urzędzie stanu cywilnego?
Nie. Sejm uchwalił w marcu 2026 r. zmianę, która miała wprowadzić rozwód przed kierownikiem USC, ale Prezydent zawetował ją 30.04.2026 r., a do dziś weta nie odrzucono (proces legislacyjny nr 2121). Rozwód orzeka wyłącznie sąd.
Podstawa prawna
- Art. 56 § 1, art. 57 § 2, art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236)
- Art. 17 pkt 1, art. 41, art. 328 § 1, art. 369 § 1, art. 436 § 1, art. 442 KPC (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468)
- Art. 13e, art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228)
- Rozwód w USC: rządowy projekt zmiany KRO, proces legislacyjny nr 2121 (Sejm X kadencji), weto Prezydenta z 30.04.2026 r.
Materiał edukacyjny, nie porada prawna. Stan prawny: 29 października 2026 r. Czas i koszty w tabeli to szacunki, a wynagrodzenie pełnomocnika ustalasz z nim w umowie. Zanim złożysz pozew albo odpowiesz na pozew żony, porozmawiaj z radcą prawnym lub adwokatem.